วันอาทิตย์ที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2555

คุณค่าบทนมัสการมาตาปิตุคุณ นมัสการอาจริยคุณ


                                บทนมัสการมาตาปิตุคุณและบทนมัสการอาจาริยคุณ มีคุณค่า ๒ ประการ ได้แก่ คุณค่าด้านเนื้อหา และคุณค่าด้านวรรณศิลป์
                ๑. คุณค่าด้านเนื้อหา ได้แก่ การลำดับความชัดเจน และการสอนจริยธรรม
                                ๑.๑ การลำดับความได้ชัดเจน บทนมัสการมาตาปิตุคุณและนมัสการอาจาริยคุณ เป็นบทร้อยกรองขนาดสั้น มีการลำดับความที่ชัดเจน
                                บท นมัสการมาตาปิตุคุณ จำนวน ๕ บท มีการลำดับความชัดเจน ดังนี้
                                เกริ่นนำ                 ปรากฏในบทที่ ๑ กล่าวว่าขอไหว้คุณของบิดามารดาผู้เลี้ยงดูบุตรตั้งแต่
เล็กจนโต
                                เนื้อหา                   ปรากฏในบทที่ ๒, ๓ และ ๔ แสดงรายละเอียดว่าบิดามารดาเลี้ยงดูบุตร
ด้วยความรักและเอาใจใส่ แม้จะยากลำบากเพียงใดก็ตาม ในบทที่ ๔ มีการใช้ความเปรียบเพื่อเน้นพระคุณของบิดามารดาว่ากว้างใหญ่เหมือนภูผา
                                สรุป                        ปรากฏในบทที่ ๕ เป็นการกล่าวย้ำถึงพระคุณบิดามารดา ซึ่งบุตรควรบูชา
                                บท นมัสการอาจาริยคุณ จำนวน ๕ บท มีการลำดับความชัดเจน ดังนี้
                                เกริ่นนำ                 ปรากฏในบทที่ ๑ กล่าวว่าขอน้อมไหว้ครูอาจารย์ผู้มรพระคุณ ซึ่งสั่งสอน
และให้ความรู้ศิษย์ทุกประการ
เนื้อหา                   ปรากฏในบทที่ ๒, ๓ และ ๔ แสดงรายละเอียดถึงหน้าที่ครูอาจารย์ซึ่ง
อบรมสั่งสอนศิษย์ทั้งทางโลกและทางธรรม ทั้งยังแสดงถึงจิตของครู
ที่ประกอบด้วยความเมตตาและความกรุณา
                                สรุป                        ปรากฏในบทที่ ๕ เน้นว่าครูอาจารย์มีพระคุณยิ่งนัก ศิษย์จึงควรบูชาและ
สำนึกในพระคุณ
                                ๑.๒ การสอนจริยธรรม เนื้อหาของบทนมัสการมาตาปิตุคุณและบทนมัสการอาจาริยคุณ ทำให้นักเรียนสำนึกในพระคุณของบิดามารดาและครูอาจารย์ นับเป็นการใช้บทประพันธ์เป็นสื่อเพื่อปลูกฝังจริยธรรมได้เป็นอย่างดี บิดามารดาเป็นบุคคลที่บุตรควรเคารพกราบไหว้มากที่สุด เพราะเป็นทั้งผู้ให้กำเนิดและเลี้ยงดูเรามาตั้งแต่เล็กจนเติบโต ตลอดระยะเวลานั้นท่านต้องเผชิญกับความทุกข์ยาก แต่ก็มิได้ทอดทิ้งบุตร ให้ความรักและเอาใจใส่บุตรเป็นอย่างดี บิดามารดาจึงเป็นบุคคลใกล้ชิดบุตรที่สุด บุตรที่ดีจึงควรสำนึกในพระคุณของท่าน ควรเคารพยกย่องและแสดงความกตัญญูต่อท่าน เริ่มจากการทำตัวเป็นคนดี เชื่อฟังคำสั่งสอนของท่านและตั้งใจเรียน
                                ครูอาจารย์เป็นบุคคลที่นักเรียนควรเคารพบูชาเช่นกันเพราะเป็นผู้ให้ความรู้แก่นักเรียน ทำให้เป็นคนฉลาด นอกจากนี้ ยังอบรมสั่งสอนให้ศิษย์เป็นคนดี ซึ่งเป็นการให้ความรู้ทั้งทางโลกและทางธรรม ศิษย์ที่ดีจึงควรสำนึกในพระคุณของครูอาจารย์ โดยตั้งใจศึกษาเล่าเรียนและเชื่อฟังครู
                                การสำนึกในพระคุณบิดามารดาและครูอาจารย์ แล้วปฏิบัติตนเป็นคนดี เป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้สังคมน่าอยู่ บทนมัสการมาตาปิตุคุณและบทนมัสการอาจาริยคุณจึงนับเป็นสื่อในการสอนจริยธรรมแก่นักเรียนได้เป็นอย่างดี
                ๒. คุณค่าด้านภาษา การใช้ภาษาในบท นมัสการมาตาปิตุคุณ และบท นมัสการอาจาริยคุณ มีความดีเด่น ๒ ประการ ได้แก่ การเล่นเสียงสัมผัส และการสรรคำ
                                ๒.๑ การเล่นเสียงสัมผัส ในที่นี้มีทั้งการเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสัมผัสสระ ดังนี้
                                สัมผัสพยัญชนะ คือ การใช้คำที่มีเสียงพยัญชนะเดียวกันนำมาสัมผัสกันเพื่อให้เกิดความไพเราะ ตัวอย่างเช่น
                                ข้าขอนบชนกคุณ            เล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะได้แก่คำว่า ข้า ขอ และ คุณ , นบ กับ ชนก
                                ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน    เล่นเสียงพยัญชนะได้แก่คำว่า เทียบ เทียม และ ทัน
                                อนุสาสน์ทุกสิ่งสรรพ์     เล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะได้แก่ คำว่า (อนุ)สาสน์ สิ่ง และ สรรพ์
                                สัมผัสสระ คือ การใช้คำที่มีสระเหมือนกันนำมาสัมผัสกันเพื่อให้เกิดความไพเราะ ตัวอย่างเช่น
                                ผู้กอบนุกูลพูน                  เล่นสัมผัสสระคำว่า            (นุ)กูล กับ พูน
                                ตรากทนระคนทุกข์         เล่นสัมผัสสระคำว่า            ทน กับ (ระ)คน
                                ต่อพระครูผู้การุญ            เล่นสัมผัสสระคำว่า            นึก กับ ตรึก
                                ๒.๒ การสรรคำ ผู้ประพันธ์เลือกใช้คำที่ไพเราะทั้งเสียงและความหมายได้อย่างเหมาะสม โดยเป็นคำที่ง่าย สื่อความหมายชัดเจน ทำให้ผู้อ่านเห็นภาพแจ่มชัด ดังนี้
                                ฟูมฟัก                                ทำให้เห็นภาพพ่อแม่ทะนุถนอม ประคับประคองเลี้ยงดูลูกด้วย
ความรักและเอาใจใส่อย่างดี
                                ตรากทนระคนทุกข์        เป็นคำที่ทำให้เห็นว่าพ่อแม่ต้องตรากตรำและอดทนทุกสิ่ง
ทุกอย่าง เพื่อเลี้ยงดูลูกให้เติบโต
                               
ถนอมเลี้ยง                        แสดงถึง การเลี้ยงดูลูกอย่างประคับประคองให้ดี เลี้ยงลูกด้วย
ความรักและความปรารถนาดี
                                บูชไนย                              แผลงมาจากปูชนีย แปลว่า ควรบูชา เพื่อแสดงว่าพ่อแม่เป็น
บุคคลที่ลูกควรบูชา
                                ขจัดเขลา                            คำนี้แสดงให้เห็นหน้าที่ของครูว่าต้องการทำให้ศิษย์ฉลาด
ปราศจากความไม่รู้เท่าทันในสิ่งต่างๆ
                                บทนมัสการมาตาปิตุคุณและบทนมัสการอาจาริยคุณเป็นผลงานของพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ตีพิมพ์รวมอยู่ในงานชุดภาษาไทย เล่ม ๒ ภาคเบ็ดเตล็ด มีเนื้อหาแสดงพระคุณของบิดามารดาและครูอาจารย์ แต่งด้วยอินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑ มีคุณค่า ๒ ประการ ได้แก่ คุณค่าด้านเนื้อหามีการลำดับความที่ชัดเจนเริ่มจากเกริ่นนำ เนื้อหาและสรุป และการสอนจริยธรรม คุณค่าด้านภาษา พบว่าใช้ภาษาที่งดงามมีวรรณศิลป์ ได้แก่ การเล่นเสียงสัมผัสและการสรรคำที่สื่อความหมายชัดเจน บทนมัสการมาตาปิตุคุณและบทนมัสการอาจาริยคุณนับเป็นสื่อในการปลูกฝังจริยธรรมแก่นักเรียนได้เป็นอย่างดี

ไม่มีความคิดเห็น: